Wat bedoelt de regelgeving met gemeenschappelijke gebruikte delen?
De woorden die bewoners intikken, zijn niet de woorden van het decreet. Mensen schrijven gemeenschappelijke gebruikte delen omdat dat beschrijft wat ze elke dag zien: de ruimtes waar alle bewoners door passeren. De regelgeving spreekt over de gemene delen van een gebouw in mede-eigendom en legt de plicht bij de vereniging van mede-eigenaars, zo bepaalt artikel 33/9 van het Materialendecreet.
Dat verschil in woordkeuze blijft onschuldig tot het over de omvang van een opdracht gaat. Dan blijken gebruik en eigendom twee aparte zaken te zijn. Een fietsenstalling waar elke bewoner binnenrijdt, kan aan één kavel toegewezen zijn en dus privatief blijven. Een kelderruimte die al tien jaar door één bewoner benut wordt, blijft gemeenschappelijk zolang de stukken van de residentie dat zo beschrijven.
Wat gemeenschappelijk is, duidt de basisakte of het reglement van mede-eigendom aan. Doorgaans gaat het om de inkomhal, de traphal, de kelder, de gevel, het dak en de technische ruimtes. Het ruimere kader van die plicht staat op de pagina over het [asbestattest voor de gemene delen](/asbestattest-gemene-delen).
Waarom weegt de eigendomsstructuur zwaarder dan het gebruik?
Omdat de plicht aan een vereniging hangt en niet aan een gewoonte. Ze geldt voor gebouwen in mede-eigendom in het Vlaams Gewest met bouwjaar 2000 of ouder. Of de bewoners een gang nu dagelijks of nooit gebruiken, verandert daaraan niets. Wie moet handelen, volgt uit de juridische structuur van het pand en uit de stukken die bij de opsplitsing ervan opgemaakt werden.
Is er geen mede-eigendom, dan is er ook geen vereniging die iets moet laten opmaken. Een volledig blok in handen van één eigenaar volgt het gewone spoor voor gebouwen van vóór 2001: bij een verkoop of een schenking al sinds 23 november 2022, en zonder overdracht tegen 2032. Een gedeelde inkom in zo'n huurblok verandert die kalender niet.
Voor wie wil uitzoeken waar hij aan toe is, volgt daar één praktische les uit. Begin bij de basisakte en niet bij een rondgang door het gebouw. Wie eerst kijkt en pas nadien leest, bouwt een lijstje op dat mogelijk niet overeenstemt met de opdracht die uiteindelijk vertrekt. Voor wie de plicht precies geldt, staat uitgewerkt in het artikel over [de verplichting voor de gemeenschappelijke delen](/kennisbank/asbestattest-gemeenschappelijke-delen-verplicht).
Welke gedeelde ruimtes vragen helemaal geen attest?
Eén situatie valt erbuiten. Bestaan de gemene delen enkel uit bijvoorbeeld een gezamenlijke oprit, een buitenparking of een tuin, zonder toegankelijke constructie, dan is er geen attest nodig. Denk aan een rij huizen die samen een inrit en een achterliggend grasveld aanhouden, zonder hal en zonder gedeeld lokaal.
Komt er wel een toegankelijke gemeenschappelijke constructie bij, dan valt het geheel onder de gewone regeling. Een gemetste bergruimte naast de carports is zo'n kantelpunt. Een afgesloten tellerkast in een eigen lokaaltje eveneens.
De vraag is dus niet wat de bewoners samen gebruiken, maar welke samen aangehouden constructie iemand kan binnengaan. Dat onderscheid bepaalt of er een dossier nodig is. Weet u niet waar uw residentie in dat verhaal staat, vraag dan een [prijsvoorstel voor de gemene delen](/quiz/gemene-delen) aan.
Hoe ligt de omvang van het onderzoek precies vast?
Standaard komen de gemene delen aan bod die bereikbaar zijn zonder een appartement te betreden. Dat is de gewone opdracht en die dekt bij de meeste panden de reeks ruimtes waar bewoners spontaan aan denken. Via het opdrachtformulier kan die omvang uitgebreid worden, bijvoorbeeld naar een leegstaande eenheid.
Houd een twijfelgeval nooit open. Een lokaal waarvan niemand zeker weet of het bij de vereniging hoort, schrijft u met naam in de opdracht. Blijkt het nadien toch gemeenschappelijk, dan volgt er een tweede rondgang, en die weegt zwaarder door dan het meteen mee te nemen.
Wat de doorlooptijd in de praktijk rekt, zijn de sleutels. De verwarmingsruimte, de liftmachinekamer en het tellerlokaal hangen zelden aan dezelfde bos. Blijft er één deur dicht, dan moet er een tweede keer gereden worden. Leg die sleutels dus samen klaar voor de dag van het bezoek. Wat de vereniging voor zo'n dossier neerlegt, leest u in het artikel over [de kostprijs voor de gemeenschappelijke delen](/kennisbank/kostprijs-asbestattest-gemeenschappelijke-delen).
Wanneer moet het stuk afgeleverd zijn?
Uiterlijk op 31 december 2026. De vereniging van mede-eigenaars moet op die dag over een afgeleverd asbestattest voor de gemene delen beschikken, ook in een pand waar niemand verhuisplannen heeft.
Afgeleverd is het woord dat telt. OVAM moet het stuk op die dag werkelijk uitgereikt hebben. Een ondertekende opdracht haalt de deadline niet, en een uitgevoerde rondgang evenmin. De volledige keten moet rond zijn: het bezoek, het labo als er een analyse nodig is, het ingediende dossier en daarna de aflevering.
Daarom vormt de agenda van de algemene vergadering hier het echte knelpunt. Zo'n vergadering komt doorgaans eenmaal per jaar samen, en een punt dat die avond niet gestemd raakt, schuift een vol jaar op. OVAM vindt het cruciaal dat syndici het attest tijdig agenderen. Beslist de vergadering om niets te laten opmaken, dan neemt de syndicus die beslissing op in de notulen. Vanaf 1 januari 2027 komt er een tweede moment bij: wie dan een appartement in zo'n gebouw verkoopt, moet bij het sluiten van de verkoopovereenkomst over een geldig attest voor de gemene delen beschikken, zo bepaalt artikel 33/14. Ontbreekt dat stuk, dan kan de koper de nietigheid van de verkoop vorderen.
Wat betekent dit voor de ruimtes achter uw eigen voordeur?
Die blijven buiten het dossier van de vereniging. Uw leefruimte, uw keuken en uw badkamer komen er niet in voor, en ook een berging of een staanplaats die als onderdeel van uw kavel verkocht werd, hoort bij uw eigen spoor.
Dat spoor heeft zijn eigen momenten. Verkoopt of schenkt u uw appartement, dan hebt u daarvoor een apart stuk nodig. Die plicht loopt sinds 23 november 2022 voor alles wat geheel of gedeeltelijk gebouwd is vóór 2001, en het document moet beschikbaar zijn op het moment van het compromis. Verkoopt u niet, dan is 31 december 2031 de uiterste datum voor dat privatieve deel.
Twee dossiers naast elkaar dus, met twee opdrachtgevers. Uw pand raakt niet in orde omdat de vereniging in orde is, en omgekeerd evenmin. Hoe die twee sporen in één gebouw samenlopen, leest u in het artikel over [uw eigen deel en de gemeenschappelijke delen](/kennisbank/asbestattest-appartement-gemeenschappelijke-delen). Welke stukken er verder bij een overdracht horen, staat op de pagina over het [asbestattest bij verkoop](/asbestattest-verkoop). Ik doe de plaatsbezoeken zelf in Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant. Oost-Vlaanderen en West-Vlaanderen bedien ik niet.
Veelgestelde vragen
- Zijn gemeenschappelijke gebruikte delen hetzelfde als gemene delen?
- In de praktijk gaat het om hetzelfde stuk. De regelgeving spreekt over de gemene delen van een gebouw in mede-eigendom, waarover de vereniging van mede-eigenaars uiterlijk op 31 december 2026 een afgeleverd asbestattest moet hebben. Wat daartoe hoort, duidt de basisakte of het reglement van mede-eigendom aan en niet het dagelijkse gebruik van een ruimte.
- Telt een ruimte mee omdat alle bewoners ze gebruiken?
- Niet op die grond alleen. Beslissend is wat de basisakte of het reglement van mede-eigendom als gemeenschappelijk aanduidt. Een lokaal dat aan één kavel toegewezen is, blijft privatief hoewel iedereen er passeert. Een gemeenschappelijke kelderruimte die al jaren door één bewoner benut wordt, hoort omgekeerd wel bij de opdracht van de vereniging.
- Hebben wij een attest nodig als wij enkel een oprit delen?
- Nee. Bestaan de gemene delen enkel uit bijvoorbeeld een gezamenlijke oprit, een buitenparking of een tuin, zonder toegankelijke constructie, dan is er geen attest nodig voor die delen. Komt er wel een gedeelde ruimte bij die iemand kan binnengaan, zoals een hal of een gemetste bergruimte, dan valt het geheel onder de gewone regeling.
- Kan de vereniging extra gedeelde lokalen laten meenemen?
- Ja. Standaard worden de gemene delen onderzocht die bereikbaar zijn zonder een appartement te betreden, maar via het opdrachtformulier kan die omvang uitgebreid worden. Zet een twijfelgeval meteen in de opdracht in plaats van het open te laten. Een lokaal dat achteraf toch gemeenschappelijk blijkt, vraagt een tweede rondgang en dus extra tijd.

Geschreven door
Stef Peeters
Gecertificeerd asbestdeskundige, erkend door OVAM. Doet zelf de plaatsbezoeken in Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant.
Asbestattest voor de gemene delen nodig?
Vraag per gebouw een prijsvoorstel aan, op naam van de VME.
Prijsvoorstel aanvragen↗