Waar zit asbest in de gemeenschappelijke ruimtes van een residentie?
Een appartementsgebouw is technischer dan een gewone woning. Daar zit ook het verschil in de vondsten. Bij een huis gaat het vaak om golfplaten op een bijgebouw. In een residentie draait het om leidingen, kokers en de afwerking van gangen en plafonds.
De stookplaats staat bovenaan. Rond oude verwarmingsbuizen en rond de aansluitingen op de ketel zit geregeld een witgrijze isolatiekoker of een omwikkeling die aan de randen begint te rafelen. Die leidingen blijven niet in dat ene lokaal. Ze lopen verder door de kelder en langs verticale kokers naar de bovenste verdieping.
In de kelder en in de ondergrondse parking valt vooral de vloer op. Vierkante tegels van dertig bij dertig met een donkere en taaie lijmlaag eronder komen er nog regelmatig voor, soms verborgen onder een latere gietvloer. Tegen het plafond van een parking of een technisch lokaal kan een spuitlaag zitten.
De traphal en de gangen leveren kleinere vondsten op. Een brandwerende plaat achter het deurtje van een meterkast of van een leidingkoker. Een vensterbank in beton met vezels. Een onderdakplaat tegen het dakbeschot op de hoogste overloop.
Buiten gaat het om de opbouw van het dak, om de dichting rond doorvoeren en schouwkanalen, om nokvorsten, dakgoten en regenafvoeren, en soms om vezelcement in de gevelafwerking of in een luifel boven de inkom. Welke van die ruimtes in uw gebouw gemeenschappelijk zijn, staat beschreven in het artikel over [welke delen gemene delen zijn](/kennisbank/welke-delen-zijn-gemene-delen-appartementsgebouw).
Welke materialen vragen een staalname voor de analyse?
Vier toepassingen kan een deskundige niet op het zicht beoordelen. Een spuitlaag, thermische isolatie, pleisterwerk en crepi. Bestaat daar een vermoeden van asbest, dan moet er een monster naar het labo. Zonder dat resultaat kan het attest niet afgeleverd worden.
In de gemeenschappelijke ruimtes van een oudere residentie komen precies die vier het vaakst samen. De thermische isolatie rond de buizen in de stookplaats. Een spuitlaag tegen een plafond. Pleisterwerk in een traphal die nooit vernieuwd werd. Crepi tegen de buitengevel.
De reden achter die regel is eenvoudig. Vezelcement zonder asbest ziet er nagenoeg identiek uit. Dezelfde grijstint, hetzelfde gewicht in de hand, hetzelfde profiel. Een vezelige breukrand of een stempel aan de onderzijde van een plaat bouwt hoogstens een vermoeden op. Alleen een analyse geeft uitsluitsel.
Dat verklaart ook waarom twee gebouwen van dezelfde grootte niet evenveel tijd vragen. Een blok met een gestucte traphal en een beklede stookplaats vraagt monsters. Een gebouw waar alles in zichtbaar metselwerk en tegelwerk staat, vraagt die niet. Een staalname kost € 42,35 inclusief btw per staal. Wat er verder in zo'n dossier komt, staat op de pagina over het [asbestattest voor de gemene delen](/asbestattest-gemene-delen).
Waarom bepaalt het bouwjaar of er onderzoek nodig is?
Omdat asbest in bouwmaterialen tot 2001 verwerkt werd en daarna niet meer. Voor gebouwen in mede-eigendom in het Vlaams Gewest geldt de regeling bij een bouwjaar van 2000 of ouder. Het bouwjaar in de kadastrale legger is daarbij de referentie.
Twee dingen verrassen mede-eigenaars daarbij. Een grondige renovatie verandert dat bouwjaar in principe niet. Een residentie uit de jaren zeventig die tien jaar geleden een nieuwe traphal, nieuwe ramen en een nieuw dak kreeg, blijft een gebouw van voor de eeuwwisseling. En het aantal appartementen speelt geen rol. Een gebouw met vier kavels valt onder dezelfde regel als een blok met veertig.
Er is wel een situatie waarin er niets te onderzoeken valt. Bestaan de gemene delen enkel uit bijvoorbeeld een gezamenlijke oprit, een buitenparking of een tuin, zonder toegankelijke constructie, dan is er geen attest nodig. Denk aan een reeks woningen rond een gedeelde inrit, zonder hal en zonder gemeenschappelijk lokaal.
De regeling geldt enkel in het Vlaams Gewest. Voor een gebouw in Brussel of in Wallonië speelt ze niet. Hoe u het bouwjaar van uw residentie nakijkt, leest u in het artikel over het [bouwjaar opzoeken in het kadaster](/kennisbank/bouwjaar-appartementsgebouw-opzoeken-kadaster).
Hoe verloopt een rondgang door de gemene delen?
Zonder iets te beschadigen. Het onderzoek bij een overdracht is niet-destructief. Er wordt geen koker opengebroken en geen wand aangeboord om te zien wat erachter zit. Standaard worden de gemene delen bekeken die bereikbaar zijn zonder een appartement te betreden.
In de praktijk bepaalt de bereikbaarheid van de technische hoeken hoe volledig het beeld wordt. Een leidingkoker die achter een vast paneel verdwenen is. Een kruipruimte onder de inkom. Een meterlokaal waarvan de sleutel bij een onderhoudsfirma hangt. Een kelderberging die volgestouwd staat met opslag, precies tegen de wand waar de oude leidingen lopen.
Wat gesloten of onbereikbaar blijft, kan ook niet beoordeeld worden. Een halve meter vrije ruimte rond de ketel, rond de meterkasten en langs de leidingen in de kelder levert daarom een scherper document op dan een rondgang waarbij drie hoeken ontoegankelijk zijn.
Wat betekent een vondst voor de mede-eigenaars?
Minder dan veel bewoners vrezen. Een rondgang legt per materiaal vast waar het zit, om welke toepassing het gaat en in welke staat het verkeert. Een vondst betekent op zich niet dat er aan het gebouw iets moet veranderen.
Die staat is wel het deel waar mede-eigenaars het best naar kijken. Materiaal dat heel is en met rust gelaten wordt, gedraagt zich anders dan materiaal dat verweerd en bros geworden is. In gemeenschappelijke ruimtes zijn het vooral de leidingisolatie in een warme stookplaats en de dakranden aan de regenzijde die er na decennia het slechtst aan toe zijn.
Wat de bewoners zelf in de hand hebben, is wat er in die ruimtes gebeurt. Een kabel door een gangplafond trekken, een oude keldervloer opbreken bij een opknapbeurt of het dak onder hoge druk laten reinigen zijn ingrepen die materiaal openmaken waar tot dan toe niemand last van had. Een aannemer die in de gemene delen komt werken, hoort dus te weten wat er vastgesteld werd.
Wanneer moet de vereniging van mede-eigenaars in orde zijn?
Uiterlijk op 31 december 2026, dus de facto vanaf 2027. Op die dag moet de vereniging van mede-eigenaars over een afgeleverd asbestattest voor de gemene delen beschikken, ook wanneer er in het gebouw niets te koop staat.
Afgeleverd is het woord dat telt. Een opdracht die ondertekend is en een bezoek dat al gebeurd is, halen die datum niet. OVAM moet het stuk echt uitgereikt hebben. Zijn er monsters in het spel, dan zit er nog een stap bij het labo tussen.
Vanaf 1 januari 2027 komt er een gevolg bij voor wie verhuist. Wie dan een appartement in zo'n gebouw verkoopt, moet bij het sluiten van de verkoopovereenkomst over een geldig attest voor de gemene delen beschikken. Ontbreekt dat, dan kan de koper de nietigheid van de verkoop vorderen.
OVAM waarschuwt zelf dat de wachttijden bij asbestdeskundigen oplopen naarmate die datum nadert. De richtprijs start vanaf € 398,41 inclusief btw per gebouw. Hoe dat bedrag over de kavels verdeeld raakt, staat in het artikel over de [kosten van de gemene delen](/kennisbank/kosten-gemene-delen-appartement). Wat de vereniging daarnaast allemaal regelt, leest u in het artikel over [wat de VME regelt tegen 2027](/kennisbank/asbestattest-appartement-vme-2027). Twijfelt u of uw gebouw eronder valt, vraag dan eerst een [prijsvoorstel voor de gemene delen](/quiz/gemene-delen) aan.
Ik doe de plaatsbezoeken zelf in Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant. Oost-Vlaanderen en West-Vlaanderen bedien ik niet.
Veelgestelde vragen
- Waar zit asbest het vaakst in de gemene delen van een appartement?
- In de stookplaats, rond oude verwarmingsbuizen en hun aansluitingen. Daarna in de kelder en de ondergrondse parking, door vierkante vloertegels met een donkere lijmlaag en een spuitlaag tegen het plafond. Verder een plaat in een meterkast of een leidingkoker, en buiten de opbouw van het dak met nokvorsten, goten en afvoeren.
- Wordt er altijd een staal genomen in de gemeenschappelijke ruimtes?
- Neen, enkel bij een vermoeden van asbest in een spuitlaag, in thermische isolatie, in pleisterwerk of in crepi. Die vier zijn op het zicht niet te beoordelen. Is zo een monster nodig, dan kan het attest zonder dat resultaat niet afgeleverd worden. Een staalname kost € 42,35 inclusief btw per staal.
- Wordt uw eigen appartement mee bekeken bij de gemene delen?
- Neen. Standaard worden de gemene delen onderzocht die bereikbaar zijn zonder een appartement te betreden. Uw leefruimte, keuken en slaapkamers staan dus niet in het dossier van de vereniging. Verkoopt of schenkt u uw appartement, dan hebt u een apart onderzoek nodig voor uw privatieve deel. Die twee documenten vervangen elkaar niet.
- Betekent asbest in de gemene delen dat er werken nodig zijn?
- Het onderzoek stelt vast en beschrijft per materiaal de plaats, de toepassing en de staat waarin het verkeert. Een vondst legt op zich geen werken op. Materiaal dat heel is en met rust gelaten wordt, gedraagt zich anders dan materiaal dat verweerd en bros geworden is. Dat onderscheid in staat staat in het dossier.
- Geldt deze regeling ook voor een klein gebouw met vier appartementen?
- Ja, het aantal appartementen speelt geen rol. Een gebouw in mede-eigendom met bouwjaar 2000 of ouder in het Vlaams Gewest valt onder dezelfde regel, of er nu vier of veertig kavels zijn. De Vlaamse Regering kan voor gebouwen met minder dan vijftien wooneenheden tot twee jaar uitstel geven. Op 11 september 2026 was daarover geen besluit bekend.

Geschreven door
Stef Peeters
Gecertificeerd asbestdeskundige, erkend door OVAM. Doet zelf de plaatsbezoeken in Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant.
Asbestattest voor de gemene delen nodig?
Vraag per gebouw een prijsvoorstel aan, op naam van de VME.
Prijsvoorstel aanvragen↗