Asbestattest
Asbest in golfplaten: tot wanneer moet u opletten?
Asbest in golfplaten hoort bij constructies van vóór 2001. Tot wanneer die platen asbesthoudend konden zijn, valt dus met één jaartal samen te vatten, want 2001 is de grens waarmee de Vlaamse regeling werkt. Ligt er vezelcement op een dak van daarvoor, dan wordt asbest niet uitgesloten zonder onderzoek. Latere platen bestaan ook in vezelcement, maar met andere vezels, en die zijn op het zicht niet te onderscheiden.
Stef Peeters, gecertificeerd asbestdeskundigeAlle artikels
Tot wanneer geldt 2001 als het ijkpunt?
De verplichting bij verkoop en bij schenking hangt vast aan gebouwen die geheel of gedeeltelijk gebouwd zijn vóór 2001. Dat jaartal is daarom ook het praktische ijkpunt voor golfplaten. Staat de constructie waarop ze liggen op de kaart van vóór die grens, dan hoort het materiaal in een onderzoek.
Het woordje gedeeltelijk verrast eigenaars het vaakst. Een woning uit 1974 met een aanbouw uit 2008 blijft een gebouw van vóór 2001. Het oudste deel bepaalt de zaak. Een grondige renovatie haalt een pand er evenmin uit, ook niet wanneer het dak volledig vernieuwd is.
Dat jaartal zegt tegelijk niets over de leeftijd van de platen zelf. Een bijgebouw uit de jaren zeventig kan een dak dragen dat er twee eigenaars later op gekomen is. Vandaar dat de vraag naar de ouderdom van het materiaal een eigen antwoord vraagt.
Hoe achterhaalt u wanneer uw golfplaten gelegd zijn?
Begin bij de papieren die u in huis hebt. Een factuur of bestelbon van een dakwerker, een garantiebewijs van de platen, een aannemersdossier of een bouwaanvraag bij de gemeente zetten een datum op het werk. Ook een verzekeringsdossier na een storm levert soms het bewijs dat een dak vervangen is.
Daarnaast helpen foto's uit het familiearchief. Een kiekje van een communiefeest in de tuin toont vaker dan u denkt welk dak er toen op de berging lag.
Aan de plaat zelf staat vaak een stempel of een reliëfcode aan de onderzijde. Die verwijst naar de fabrikant en soms naar een productiereeks. Dat is een aanknopingspunt, geen uitsluitsel. Een papieren spoor maakt een vermoeden sterker of zwakker, maar het vervangt geen analyse.
Waarom volstaat één blik op het dak niet?
Omdat vezelcement zonder asbest er nagenoeg hetzelfde uitziet. Dezelfde golving, dezelfde grijstint, hetzelfde gewicht in de hand. Wie op kleur of op mosaanslag afgaat, zit er in beide richtingen geregeld naast. Verwering vertelt iets over de jaren buiten, niet over de samenstelling.
Daarom wordt er bemonsterd op de plekken waar twijfel bestaat. Een klein staal gaat naar een labo, want de vezels zijn microscopisch klein. Het resultaat wordt per materiaal vastgelegd, samen met de plaats en de staat waarin het verkeert.
Wat u aan de buitenzijde wel kunt aflezen, staat beschreven in het artikel over [asbest herkennen in uw woning](/kennisbank/asbest-herkennen-in-uw-woning). Die kenmerken bepalen waar een staal genomen wordt, niets meer.
Wat komt er op een Kempens perceel naar boven?
In de Kempen staat zelden alleen een woning op het perceel. Er is een garage, een afdak, een oude stal of een atelier achteraan. Bij een fermette met bijgebouwen liggen daar dikwijls platen van verschillende generaties naast elkaar.
Bij een plaatsbezoek in de streek trof ik op één perceel twee soorten golfplaten aan. Het afdak aan de zijkant was ooit vervangen, de berging achteraan niet. Dezelfde golving, twee verschillende verhalen. De eigenaars waren ervan uitgegaan dat alles even oud was.
Dat is de reden waarom elke losse constructie apart bekeken wordt. Geef bij een aanvraag het aantal bijgebouwen door, samen met de oppervlakte. Zorg ook dat elke ruimte open kan, want een stal waarvan de sleutel bij familie ligt, blijft buiten beeld.
Wanneer moeten asbesthoudende golfplaten weg?
Een asbestattest legt geen verwijderplicht op. Het stelt vast wat er aanwezig is, waar het zit en in welke toestand het verkeert. Op basis daarvan beslist u zelf of er iets gebeurt, en of dat voor of na een verkoop past.
Zolang hechtgebonden materiaal heel blijft en niemand eraan werkt, komen er nauwelijks vezels vrij. Het gaat mis bij bewerking. Boren, zagen, schuren, breken of een dak schoonspuiten met hoge druk zijn de klassieke fouten. Verwering werkt trager, met putjes en brokkelige randen aan de zijde die het meeste regen vangt.
Wie mag weghalen en hoe dat verloopt, leest u in [OVAM en asbest verwijderen](/kennisbank/ovam-asbest-verwijderen). Los daarvan moet elk gebouw van vóór 2001 tegen 2032 over een asbestattest beschikken, ook wanneer er niet verkocht wordt en het pand verhuurd is.
Wat betekent dit bij een verkoop of een schenking?
Verkoopt of schenkt u een gebouw dat geheel of gedeeltelijk van vóór 2001 dateert, dan is een asbestattest verplicht. Die regel loopt sinds 23 november 2022. Het document hoort beschikbaar te zijn op het ogenblik van het compromis, dus niet later in het traject.
Het onderzoek bij een overdracht is niet-destructief. Er gaat geen wand open en er wordt geen dak opengelegd. Golfplaten op een garage of een berging horen er wel gewoon in, omdat die constructies samen met de woning overgaan.
Het resultaat wordt geregistreerd in de OVAM-databank en is daarna zichtbaar in de woningpas. De geldigheidsduur bedraagt tien jaar, of vijf jaar bij materialen met een hoog risico. Wordt er geen asbest gevonden, dan geldt het voor documenten vanaf 8 april 2024 onbeperkt, zolang de toestand van het gebouw niet wijzigt. Het ruimere kader staat op de pagina over het [asbestattest bij verkoop](/asbestattest-verkoop). Het verschil met een inventaris voor werken vindt u bij [asbestinventaris](/kennisbank/asbestinventaris-wat-is-dat).
Waar kunt u oude golfplaten in de Kempen kwijt?
Wilt u zelf materiaal afvoeren, ga dan eerst na welke regeling op uw recyclagepark van kracht is. In de Kempen loopt dat via uw gemeente en via de intercommunale IOK. Voor hechtgebonden materiaal zoals golfplaten en leien bestaat doorgaans een aparte werkwijze, vaak met een aanmelding vooraf. Vraag dat na voordat u iets op een aanhangwagen legt.
Leg de platen in elk geval heel op de wagen en dek ze af. Niet in stukken breken om ze te laten passen, niet zagen en niet met een borstel afschrobben. Bij gewoon bouwpuin horen ze evenmin.
Gaat het om een dak dat volledig vervangen wordt, dan is dat werk voor een aannemer die daarvoor de nodige erkenning heeft.
Hoe laat u de platen op uw perceel vaststellen?
Met een plaatsbezoek door een door OVAM gecertificeerd asbestdeskundige inventarisatie. Ik loop elke ruimte en elk bijgebouw af, van de kruipruimte tot de nok, en neem waar nodig een klein staal voor analyse.
Na een aanvraag volgt binnen één werkdag een prijsvoorstel per e-mail. Na het bezoek ontvangt u het document binnen twee tot vier werkdagen. Ligt er al een datum voor het compromis vast, dan is een plaatsbezoek binnen 24 tot 48 uur mogelijk. De richtprijs start vanaf € 425 voor een appartement en ligt tussen € 500 en € 650 voor een woning.
Ik doe de plaatsbezoeken zelf in Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant. Hoe dat in de Kempen verloopt, leest u bij [regio Turnhout](/regio/turnhout). Weet u nog niet of uw situatie een document vraagt, begin dan bij de [woningcheck](/quiz).
Veelgestelde vragen
- Tot wanneer konden golfplaten asbest bevatten?
- De Vlaamse regeling trekt de grens bij 2001. Ligt er vezelcement op een constructie die geheel of gedeeltelijk van vóór dat jaar dateert, dan wordt asbest niet uitgesloten zonder onderzoek. Latere platen zijn ook in vezelcement gemaakt, maar met andere vezels. Op het zicht zijn beide soorten niet van elkaar te onderscheiden, dus geeft enkel een analyse zekerheid.
- Hoe weet u of uw golfplaten ouder zijn dan de woning aangeeft?
- Kijk naar de papieren van het dak zelf. Een factuur van een dakwerker, een garantiebewijs, een aannemersdossier of een verzekeringsdossier na stormschade zetten een datum op het werk. Foto's uit het familiearchief helpen ook. Aan de onderzijde van een plaat staat vaak een stempel van de fabrikant. Dat is een aanknopingspunt, geen bewijs over de samenstelling.
- Moeten asbesthoudende golfplaten weg voor een verkoop?
- Neen. Een asbestattest stelt vast wat er aanwezig is, waar het zit en in welke staat het verkeert. Er volgt geen verwijderplicht uit. U beslist zelf of er iets gebeurt, en of dat voor of na de overdracht past. Zolang hechtgebonden materiaal heel blijft en niemand eraan werkt, komen er nauwelijks vezels vrij.
- Gaan golfplaten op een tuinberging mee in het onderzoek?
- Ja. Alles wat samen met de woning overgaat, hoort in hetzelfde onderzoek, dus ook de garage, de carport, het afdak, de oude stal en de berging achteraan. In bijgebouwen wordt zelden iets vernieuwd, waardoor daar vaak het oudste materiaal ligt. Geef het aantal losse constructies door bij uw aanvraag, want dat bepaalt de duur van het plaatsbezoek.
Geschreven door
Gecertificeerd asbestdeskundige, erkend door OVAM. Doet zelf de plaatsbezoeken in Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant.
Wilt u weten welke documenten u nodig hebt?
Doe de gratis woningcheck, resultaat in 1 minuut.
- Algemeen
Asbest herkennen in uw woning: waar moet u op letten?
Asbest herkennen in uw woning begint bij het bouwjaar. Gebouwen van vóór 2001 kunnen asbesthoudend materiaal bevatten, l...
- Algemeen
OVAM en asbest verwijderen: wie doet wat?
OVAM verwijdert zelf geen asbest. De dienst legt de regels vast, certificeert de deskundigen en beheert de databank waar...
- Asbestattest
Asbestinventaris: wat is dat precies en wanneer nodig?
Een asbestinventaris is een overzicht van alle asbesthoudende materialen in een gebouw: waar ze zitten, in welke staat z...