Algemeen

OVAM en asbest verwijderen: wie doet wat?

OVAM verwijdert zelf geen asbest. De dienst legt de regels vast, certificeert de deskundigen en beheert de databank waarin elk asbestattest terechtkomt. Het verwijderen is een aparte opdracht met een eigen uitvoerder. Hechtgebonden materiaal in goede staat mag blijven zitten zolang niemand eraan werkt, en wat toch weg moet, gaat via het recyclagepark van uw gemeente of via een gespecialiseerde firma.

Stef Peeters, gecertificeerd asbestdeskundigeAlle artikels

Wat doet OVAM wel als het over asbest gaat?

OVAM staat voor Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij. Bij asbest is dat een rol van regelgever en beheerder, niet van uitvoerder. OVAM bepaalt hoe een inventarisatie verloopt en wie ze mag opmaken. Een asbestattest komt er door een door OVAM gecertificeerd asbestdeskundige inventarisatie, en bij een overdracht gebeurt dat onderzoek niet-destructief. Er wordt dus niets opengebroken om te zien wat erachter zit. Daarnaast beheert OVAM de databank waarin elk verslag geregistreerd wordt. Zodra dat gebeurd is, verschijnt het resultaat in de woningpas van het pand. Zo groeit er per gebouw een dossier dat blijft bestaan, ook nadat de woning van eigenaar verandert. Wat OVAM niet doet, is even belangrijk. De dienst haalt geen materiaal op, breekt geen dak af en wijst geen aannemer aan. Ook het bodemattest, dat wel rechtstreeks bij OVAM besteld wordt, gaat over de grond en niet over wat er in het gebouw zit. Hoe die aanvraag verloopt, leest u bij [het bodemattest aanvragen bij OVAM](/kennisbank/bodemattest-ovam-aanvragen).

Waarom staat er in een asbestattest geen verwijderingsplicht?

Omdat het document een toestand vastlegt en geen werken oplegt. Per materiaal noteert de deskundige om welke toepassing het gaat, waar ze zit, in welke staat ze verkeert en of ze bereikbaar is voor de bewoners. Daar hoort telkens een advies bij: beheren en met rust laten, of laten weghalen. Dat advies is geen bevel. Hechtgebonden materiaal dat heel is en waar niemand aan werkt, geeft nauwelijks vezels af. Pas bij bewerking of bij verwering ontstaat er een probleem. Voor een verkoper maakt dat onderscheid veel uit. U hoeft geen dak te vervangen voordat u uw woning op de markt brengt. U moet wel laten vaststellen wat er aanwezig is, zodat een kandidaat-koper weet wat hij overneemt. Wat hij daarna aanpakt, en wanneer, beslist hij zelf. Aan de keukentafel loopt dat geregeld door elkaar. Mensen stellen de aanvraag uit omdat ze vrezen dat er meteen een werf uit volgt. In de meeste dossiers gebeurt dat niet en blijft het bij een vaststelling op papier.

Wie mag asbesthoudend materiaal weghalen?

Twee sporen bestaan naast elkaar. Voor bepaalde hechtgebonden toepassingen in de eigen woning mag een particulier het zelf doen, mits de juiste voorzorgen. Voor niet-hechtgebonden materiaal, voor beschadigde toepassingen en voor grotere werken is een gespecialiseerde firma aangewezen. De voorwaarden hangen af van het materiaal, van de staat ervan en van de techniek die nodig is om het los te krijgen. Vraag ze daarom vooraf op bij uw gemeente of bij uw intercommunale, voordat u een ladder tegen het dak zet. Wat in elk geval geldt, is dat het materiaal heel moet blijven. Niet zagen, niet slijpen, niet boren, niet schuren en niet reinigen met een hogedrukreiniger. Platen worden een voor een losgemaakt en niet van het dak gegooid. Schroeven worden uitgedraaid in plaats van doorgeslepen. Laat u het werk uitvoeren, vraag dan vooraf hoe de aannemer het aanpakt en hoe de afvoer geregeld is. Een offerte waarin de afvoer niet vermeld staat, levert achteraf discussie op.

Hoe voert u asbestafval correct af?

Via de regeling van uw eigen gemeente of intercommunale. In de Kempen loopt dat via IOK, rond Antwerpen via Igean, en elders via de intercommunale die daar actief is. De voorwaarden verschillen per recyclagepark, dus kijk ze na op de website van uw gemeente voordat u iets inlaadt. De grote lijn is overal dezelfde. Asbesthoudend afval gaat nooit bij het gewone bouwpuin of bij het restafval. Het wordt apart gehouden, goed verpakt aangeboden en in een aparte container gelost. Veel parken werken met een aanmelding vooraf of met een beperkt aantal beurten. Houd er rekening mee dat een aanhangwagen met losse brokstukken doorgaans geweigerd wordt. Materiaal dat al gebroken is, vraagt meer voorzichtigheid dan een gave plaat, precies omdat de breukranden vezels vrijgeven. Neemt een firma het werk over, dan hoort de afvoer bij de opdracht. Vraag het afgiftebewijs op en bewaar het bij de papieren van de woning, samen met het verslag van het plaatsbezoek.

Wanneer moet asbest wel echt weg?

Op drie momenten wordt weghalen meer dan een keuze. Het eerste is verwering. Een golfplaat die decennialang weer en wind opgevangen heeft, wordt zacht aan het oppervlak. Mos, putjes en afbrokkelende randen zijn daar tekenen van, vooral aan de zijde die het meeste regen vangt. Het tweede is schade. Een plaat die gebarsten is, een vloer waarvan de tegels loskomen, een isolatie rond een buis die stukgaat. Zulk materiaal blijft niet stabiel en krijgt in het verslag voorrang. Het derde is een verbouwing of een sloop. Zodra er gebroken of gezaagd wordt, komt materiaal in beweging dat jarenlang rustig op zijn plaats lag. Laat daarom eerst vaststellen wat er zit en plan pas daarna de werken. Wordt er asbest met een verhoogd risico vastgesteld, dan blijft het document geen tien jaar geldig. Hoe u zulk materiaal zelf leert opmerken, staat in het artikel over [asbest herkennen in uw woning](/kennisbank/asbest-herkennen-in-uw-woning).

Wat betekent dit bij een verkoop of een schenking?

Dan komt het asbestattest in beeld, en dat is iets anders dan een opdracht tot sanering. Sinds 23 november 2022 is het document verplicht bij de verkoop en bij de schenking van woningen en gebouwen die geheel of gedeeltelijk gebouwd zijn vóór 2001. Het moet beschikbaar zijn op het moment van het compromis. Het onderzoek is niet-destructief. Het resultaat gaat naar de OVAM-databank en is daarna zichtbaar in de woningpas. Het blijft tien jaar geldig, tenzij er asbest met een verhoogd risico wordt vastgesteld. Erft u een woning, dan hebt u op zich niets nodig zolang u ze bijhoudt. Zodra de erfgenamen verkopen of schenken, verandert dat. Ook hier blijft de scheiding overeind. Het verslag zegt wat er aanwezig is en wat het advies luidt. Of er daarna iets weggehaald wordt, en door wie, is een aparte afspraak tussen verkoper en koper. Wat er bij zo'n overdracht verder komt kijken, staat op de pagina over het [asbestattest bij verkoop](/asbestattest-verkoop).

Waar begint u als u wil weten wat er in uw woning zit?

Bij een plaatsbezoek. Ik loop elke ruimte af, van de kelder tot onder het dak, inclusief garage, berging en stookplaats, en neem waar nodig een klein staal voor analyse door een labo. Pas daarna is duidelijk wat er werkelijk aanwezig is en wat gerust mag blijven liggen. Na uw aanvraag volgt binnen één werkdag een prijsvoorstel per e-mail. Na het bezoek duurt de uitwerking twee tot vier werkdagen. Staat de datum van een compromis al vast, dan is een plaatsbezoek binnen 24 tot 48 uur mogelijk. De richtprijs start vanaf € 425 voor een appartement en ligt tussen € 500 en € 650 voor een woning. Maak elke ruimte vooraf toegankelijk, ook de garage en de tuinberging. Wat onbereikbaar blijft, kan niet beoordeeld worden. Ik doe de plaatsbezoeken zelf in Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant. Oost-Vlaanderen en West-Vlaanderen bedien ik niet. Weet u niet zeker of uw gebouw onder de verplichting valt, begin dan bij de [woningcheck](/quiz).

Veelgestelde vragen

Verwijdert OVAM zelf asbest bij particulieren?
Neen. OVAM legt de regels vast, certificeert de asbestdeskundigen en beheert de databank waarin elk verslag geregistreerd wordt. De dienst komt niet ter plaatse om materiaal weg te halen en wijst ook geen aannemer aan. Het weghalen regelt u via het recyclagepark van uw gemeente voor kleine hoeveelheden, of via een gespecialiseerde firma voor alles wat groter of beschadigd is.
Mag u zelf asbest weghalen in uw eigen woning?
Voor sommige hechtgebonden toepassingen in de eigen woning mag dat, mits de juiste voorzorgen en zonder het materiaal te breken, te zagen, te schuren of met hoge druk te reinigen. Voor niet-hechtgebonden materiaal en voor grotere werken is een gespecialiseerde firma nodig. De voorwaarden verschillen per situatie, dus vraag ze vooraf na bij uw gemeente of intercommunale.
Moet asbest weg voordat u uw woning verkoopt?
In de regel niet. De verplichting bij een verkoop gaat over het laten vaststellen van wat er aanwezig is, niet over het weghalen ervan. Materiaal dat heel is en met rust gelaten wordt, mag blijven zitten. De koper krijgt het verslag en beslist nadien zelf wat hij aanpakt, bijvoorbeeld op het ogenblik dat hij gaat verbouwen.
Hoe snel beschikt u over een asbestattest?
Na uw aanvraag volgt binnen één werkdag een prijsvoorstel per e-mail. Het document zelf is klaar binnen twee tot vier werkdagen na het plaatsbezoek. Ligt de datum van het compromis al vast, dan is een plaatsbezoek binnen 24 tot 48 uur mogelijk. De richtprijs start vanaf € 425 voor een appartement en ligt tussen € 500 en € 650 voor een woning.
Stef Peeters

Geschreven door

Stef Peeters

Gecertificeerd asbestdeskundige, erkend door OVAM. Doet zelf de plaatsbezoeken in Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant.

Wilt u weten welke documenten u nodig hebt?

Doe de gratis woningcheck, resultaat in 1 minuut.

Start de check
Klaar om te starten?

Ontdek wat u moet regelen

Persoonlijk overzicht op basis van uw situatie. Gratis.