Wat maakt mede-eigendom hier anders dan een gewone woning?
Mede-eigendom is een eigendomsvorm, geen gebouwtype. Zodra een pand in kavels verdeeld is met een basisakte, bestaat er naast de privatieve kavels ook een laag die aan alle eigenaars samen toebehoort. Precies die laag is het voorwerp van deze verplichting. De drager van de plicht is dus de vereniging van mede-eigenaars als geheel, met de syndicus als uitvoerder.
Drie gegevens beslissen of een pand eronder valt. Het pand ligt in het Vlaams Gewest, want in Brussel en Wallonië bestaat deze regeling niet. Het pand is in mede-eigendom. En het bouwjaar is 2000 of ouder, waarbij het jaar uit de kadastrale legger de referentie vormt. Een verbouwing na 2000 wijzigt dat jaartal in principe niet, ook niet na een zware ingreep aan de buitenschil.
Het aantal wooneenheden speelt geen rol. Een opgesplitst herenhuis met twee eenheden valt onder dezelfde regel als een complex van veertig appartementen. Dat verrast veel eigenaars van een klein pand, omdat zij hun gebouw eerder als twee woningen dan als een woonblok zien. Wat de verplichting bij een overdracht van een privatieve kavel betekent, staat op de pagina over [het asbestattest bij verkoop](/asbestattest-verkoop).
Welke vormen van mede-eigendom komen in de praktijk langs?
Het klassieke woonblok met een gedeelde voordeur en een trappenhuis is maar één variant. Bij de opdrachten die binnenkomen, duiken er een paar vormen telkens opnieuw op, en elke vorm leidt tot een ander onderzoek.
• Een opgesplitst burgerhuis met een gedeelde gang, een souterrain en een zoldertrap
• Een gebouw met een handelsgelijkvloers en woonlagen erboven, waar de buitenmuren en het dak gemeenschappelijk blijven
• Twee aaneengebouwde eenheden met één gedeelde stookplaats of één gedeelde meterkast
• Een rij huizen rond een gezamenlijke inrit, soms met een berging of een afvallokaal
• Een woonproject met meerdere blokken onder dezelfde basisakte
Bestaan de gedeelde delen enkel uit bijvoorbeeld een gezamenlijke oprit, een parkeerzone in de open lucht of een tuin, zonder toegankelijke constructie, dan is er voor die delen geen attest nodig. Staat er wel een gesloten berging, een hal of een technisch lokaal, dan valt het pand onder de gewone regeling. Dat onderscheid is vaak de eerste vraag die ik na een aanvraag stel, omdat het soms het hele dossier overbodig maakt.
Valt een garage in mede-eigendom onder dat attest?
Voor een garage of een staanplaats bepaalt de basisakte het antwoord. Is de ruimte als aparte kavel verkocht en aan één eigenaar toegewezen, dan hoort ze bij diens privatieve bezit en blijft ze buiten de opdracht van de vereniging. Duidt de akte de garage of de parkeerverdieping aan als gemeenschappelijk, dan zit de ruimte wel in het onderzoek voor het pand.
Het dagelijkse gebruik zegt daarover weinig. Een box die al jaren door één gezin benut wordt, kan op papier perfect gemeenschappelijk zijn. Daarom vraag ik de basisakte of het reglement van mede-eigendom op voordat de opdracht vastligt. Ligt er bij een gedeelde garage een vermoeden van asbest in een gespoten laag of in een omwikkeling rond leidingen, dan volgt een staalname, en dat beïnvloedt de planning. Een uitgebreide beschrijving per ruimtetype vindt u in het artikel over [een asbestattest aanvragen](/kennisbank/asbestattest-aanvragen).
Wie geeft de opdracht en wie betaalt de rekening?
De vereniging van mede-eigenaars is de opdrachtgever en krijgt de factuur. De syndicus ondertekent het opdrachtformulier digitaal met volmacht van de vereniging. Er komt dus geen afzonderlijke rekening per eigenaar vanuit mijn kant. Hoe de kost nadien over de kavels verdeeld wordt, verloopt via de gewone afrekening van het pand.
De richtprijs voor de gedeelde delen start vanaf € 398,41 inclusief btw per gebouw. Daarin zit het attest, de vergoeding voor de certificatie-instelling en de retributie voor OVAM. Een staalname kost € 42,35 inclusief btw. Beheert dezelfde syndicus meerdere gebouwen, dan kan een prijs op maat afgesproken worden. Omdat de omvang van het pand meeweegt, blijft dit een richtprijs en geen vast tarief. Welke posten in zo'n bedrag thuishoren, staat in het artikel over [de kosten van een asbestattest](/kennisbank/asbestattest-kosten). Wilt u twee voorstellen naast elkaar leggen, dan helpt het artikel over [de prijs van een asbestattest](/kennisbank/asbestattest-prijs).
Standaard onderzoek ik de gedeelde delen die bereikbaar zijn zonder een kavel te betreden. Via het opdrachtformulier kan die omvang uitgebreid worden, bijvoorbeeld naar een leegstaande eenheid. De aangestelde syndicus kan nadien leesrecht krijgen op het attest in de databank van OVAM.
Wanneer moet een vereniging in orde zijn?
De uiterste datum is 31 december 2026. Op die dag moet OVAM het attest voor de gedeelde delen afgeleverd hebben, zo staat het in artikel 33/9 van het Materialendecreet. Afgeleverd is daarbij het woord dat telt. Een ondertekende opdracht, een ingeplande datum of een afgerond plaatsbezoek haalt de termijn op zich niet.
Vanaf 1 januari 2027 komt er een tweede moment bij. Wie dan een kavel in zo'n pand verkoopt, moet bij het sluiten van de verkoopovereenkomst over een geldig attest voor de gedeelde delen beschikken, zo bepaalt artikel 33/14. Ontbreekt dat attest, dan kan de koper de nietigheid van de verkoop vorderen.
OVAM noemt het cruciaal dat syndici het attest tijdig agenderen en waarschuwt dat de wachttijden bij asbestdeskundigen oplopen naarmate de datum nadert. Beslist de algemene vergadering om geen attest te laten opmaken, dan hoort die beslissing in de notulen. Voor panden met minder dan vijftien wooneenheden kan de Vlaamse Regering tot twee jaar uitstel geven, maar op 11 september 2026 was daarover geen besluit bekend. Een vereniging die nu nog aarzelt, plant het best zonder op dat besluit te rekenen. Weet u niet of uw pand eronder valt, doe dan de [check voor de gemene delen](/quiz/gemene-delen).
Hoe brengt u het dossier in beweging?
Begin bij de papieren van het pand. De basisakte of het reglement van mede-eigendom, het bouwjaar uit de kadastrale legger en een opgave van de ruimtes die iedereen samen gebruikt. Met die drie stukken is binnen een kwartier duidelijk wat de opdracht precies omvat.
Zet daarnaast op papier wie welke sleutel of badge heeft. Bij een vereniging zonder professionele syndicus zit de toegang tot de stookplaats, de meterkast en de zolder vaak bij drie verschillende bewoners. Dat ene overzicht scheelt op de dag zelf meer tijd dan wat dan ook.
Na een aanvraag volgt het voorstel binnen één werkdag per e-mail. Na het plaatsbezoek volgt het attest in twee tot vier werkdagen. Voor een dringend dossier is een plaatsbezoek binnen 24 tot 48 uur mogelijk. Ik doe de plaatsbezoeken zelf in Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant. Oost-Vlaanderen en West-Vlaanderen bedien ik niet. Vragen over een concreet pand komen rechtstreeks bij mij terecht via stef@asbestify.be, en wij bellen u op wanneer een dossier beter telefonisch uitgelegd wordt.
Veelgestelde vragen
- Moet elke mede-eigenaar zelf een asbestattest laten opmaken?
- Nee. Voor de delen die iedereen samen gebruikt, treedt de vereniging van mede-eigenaars op als opdrachtgever en krijgt zij ook de factuur. Eén attest dekt die delen voor het volledige pand. Een eigenaar laat enkel voor zijn eigen kavel een afzonderlijk attest opmaken, en dan nog uitsluitend wanneer hij die kavel verkoopt of schenkt.
- Geldt de verplichting ook bij een mede-eigendom van twee eenheden?
- Ja. De plicht hangt niet af van het aantal wooneenheden. Een opgesplitst huis met twee kavels en een gedeelde gang valt onder dezelfde regel als een groot complex. Beslissend zijn de ligging in het Vlaams Gewest, het bestaan van mede-eigendom en een bouwjaar van 2000 of ouder volgens de kadastrale legger.
- Wat gebeurt er als de vereniging geen syndicus heeft?
- Dan regelen de mede-eigenaars het samen. Zij duiden één van hen aan die de opdracht ondertekent namens de vereniging en die als aanspreekpunt optreedt voor de praktische afspraken. De vereniging blijft opdrachtgever en bestemmeling van de factuur. In de praktijk vraag ik bij zo'n dossier één contactpersoon, omdat de toegang tot de gedeelde ruimtes anders over te veel mensen verspreid zit.
- Staat het attest van mijn appartement los van dat van het pand?
- Ja, volledig. Voor een privatieve kavel geldt bij verkoop al een verplichting sinds 23 november 2022, en zonder verkoop uiterlijk 31 december 2031. De gedeelde delen volgen hun eigen spoor met 31 december 2026 als uiterste datum. Twee aparte attesten dus, elk met een eigen opdrachtgever en een eigen onderzoek.
- Hoelang blijft het attest voor een mede-eigendom geldig?
- Tien jaar standaard en vijf jaar bij materialen met een hoog risico. Werd er geen asbest aangetroffen, dan geldt het attest onbeperkt, voor zover het afgeleverd is vanaf 8 april 2024. Die termijnen lopen telkens zolang de toestand van het pand niet wijzigt. Na een ingrijpende verbouwing van de gedeelde delen is een nieuwe beoordeling aan de orde.

Geschreven door
Stef Peeters
Gecertificeerd asbestdeskundige, erkend door OVAM. Doet zelf de plaatsbezoeken in Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant.
Wilt u weten welke documenten u nodig hebt?
Doe de gratis woningcheck, resultaat in 1 minuut.
Start de check↗