Wanneer is welk document verplicht?
Twee documenten met elk een eigen aanleiding.
Voor het asbestattest zijn er twee handelingen die de plicht in gang zetten. Verkopen en schenken. Beide gelden sinds 23 november 2022 en beide slaan op een gebouw dat geheel of gedeeltelijk gebouwd is vóór 2001. Het document hoort beschikbaar te zijn bij het compromis, dus op het ogenblik dat koper en verkoper zich verbinden, en niet weken later bij de notaris.
Voor het energieprestatiecertificaat ligt de bevoegdheid elders. Dat certificaat valt onder de energieregelgeving van VEKA, het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap. Welke handeling het vraagt en hoe lang het loopt, vraagt u daar of op Vlaanderen.be na. Ik ben zelf energiedeskundige type A, erkend door VEKA, en juist daarom stuur ik mensen voor de energiekant naar de energiebron. Wat er bij een verkoop van u verwacht wordt, staat in het artikel over het [EPC-attest bij een verkoop](/kennisbank/epc-attest-verkoop-woning).
De volledige asbestregeling bij een overdracht leest u op de pagina over het [asbestattest](/asbestattest).
Waarom hangt het ene aan het bouwjaar en het andere niet?
Omdat ze uit een andere tak van de regelgeving komen.
De asbestplicht heeft één drempel, en dat is het bouwjaar. Is het pand geheel of gedeeltelijk opgetrokken vóór 2001, dan valt het eronder. Dat woord gedeeltelijk doet meer werk dan het lijkt. Een woning uit 2006 met een garage die er in 1995 al stond, valt onder de plicht. Het jongere hoofdgebouw heft het oudere bijgebouw niet op. Is elk deel opgetrokken in 2001 of later, dan hoeft er geen asbestattest te zijn.
Het energieprestatiecertificaat volgt die drempel niet. Het hoort bij de energieprestatie van een pand en niet bij het jaartal waarin het gezet is.
Daar komt het misverstand uit voort dat ik het vaakst hoor. Iemand weet dat de woning jonger is dan 2001 en besluit daaruit dat er geen enkel document nodig is. Dat gaat enkel over de asbestkant. De energiekant blijft een aparte vraag met een eigen antwoord.
Is een attest verplicht bij verhuur?
Voor het asbestattest niet, vandaag. Een huurovereenkomst zet die plicht op dit moment niet in gang. Voor het energieprestatiecertificaat bij verhuur geldt de lijn van VEKA, dus daar hoort die vraag thuis.
Aan de asbestkant is die rust tijdelijk. Tegen 2032 moet elk gebouw van vóór 2001 een asbestattest hebben, ook wanneer er niets verkocht of geschonken wordt. Op dat moment hangt de plicht aan het eigendom zelf en niet langer aan een handeling.
Voor wie meerdere panden verhuurt, is dat vooral een planningsvraag. Alles in hetzelfde jaar laten nakijken, geeft een piek in de agenda en in de kosten. Eigenaars die er vroeg aan beginnen, spreiden de bezoeken en houden ruimte over om eerst iets aan te pakken dat in een verslag opduikt. Wat er voor verhuurders verandert, staat in het artikel over het [asbestattest bij verhuur](/kennisbank/asbestattest-bij-verhuur-wat-verandert-er).
Wat geldt er bij een schenking of een nalatenschap?
Bij een schenking geldt voor het asbestattest dezelfde voorwaarde als bij een verkoop. Een gebouw dat geheel of gedeeltelijk gebouwd is vóór 2001 heeft een attest nodig, ook wanneer het pand in de familie blijft. Een schenking aan de kinderen valt er even goed onder als een verkoop aan een onbekende.
Louter erven vraagt op zich geen asbestattest. Zodra de erfgenamen verkopen of schenken, geldt de gewone regel wel. Families die een nalatenschap verdelen, botsen daar soms op wanneer het dossier al bij de notaris ligt en de datum al vastligt.
Begin in zo'n dossier daarom met de vraag welke handeling er precies gepland is, en niet met de vraag welke documenten er bestaan. De handeling bepaalt de rest. Welke handelingen de asbestplicht in gang zetten, staat uitgewerkt in [wanneer een asbestattest verplicht is](/kennisbank/wanneer-is-asbestattest-verplicht).
Hoe controleert u wat uw pand vandaag al heeft?
Met één nazicht per document, telkens bij de juiste bron.
Voor het asbest kijkt u in de woningpas. Een afgeleverd attest wordt geregistreerd in de OVAM-databank en is daarna daar zichtbaar. Staat er al een attest, dan is het mogelijk nog bruikbaar. Een attest geldt tien jaar, vijf jaar bij materialen met een hoog risico en onbeperkt wanneer er geen asbest gevonden werd, voor documenten die afgeleverd zijn vanaf 8 april 2024. Telkens op voorwaarde dat de toestand van het gebouw niet wijzigt.
Dat laatste is de voorwaarde die het vaakst overgeslagen wordt. Zijn er sindsdien grondige werken gebeurd waarbij materialen zijn weggehaald of toegevoegd, dan beschrijft het oude verslag de woning niet meer zoals ze er nu bij ligt.
Voor de energiekant volgt u dezelfde werkwijze langs VEKA of een energiedeskundige. Vraag welk certificaat er bestaat en tot wanneer het loopt, en leg dat antwoord naast dat van het asbest.
Wat verandert er in een appartementsgebouw?
Daar lopen twee lijnen naast elkaar die elkaar niet dekken.
Uw eigen appartement is uw privatieve deel. Verkoopt of schenkt u het en dateert het gebouw van vóór 2001, dan hoort daar een eigen asbestattest bij, net zoals bij een woning.
De traphal, het dak, de gevels en de kelderverdieping horen bij de gemene delen. Daarvoor is de vereniging van mede-eigenaars de partij die in orde moet zijn, in de praktijk via de syndicus. Uiterlijk op 31 december 2026 moet die vereniging over een afgeleverd asbestattest voor de gemene delen beschikken. Afgeleverd is het sleutelwoord, want een getekende opdracht of een uitgevoerd bezoek telt niet mee.
Op welke gebouwen die datum van toepassing is, leest u in het artikel over [het asbestattest voor de gemene delen](/kennisbank/asbestattest-gemene-delen-wanneer-verplicht). De energiekant van zo'n gebouw staat in het artikel over [het EPC van de gemene delen](/kennisbank/wanneer-epc-gemene-delen-nodig).
Hoe plant u de twee documenten in?
Begin bij de handeling en werk terug vanaf de datum die vastligt.
Voor het asbestattest is de weg kort. Na een aanvraag volgt binnen één werkdag een prijsvoorstel per e-mail. Daarna wordt een plaatsbezoek ingepland, en na dat bezoek duurt het twee tot vier werkdagen voor het verslag klaar is en geregistreerd wordt. Ligt de datum van het compromis al vast, dan is een plaatsbezoek binnen 24 tot 48 uur mogelijk.
Ik doe de plaatsbezoeken zelf in Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant. Oost-Vlaanderen en West-Vlaanderen bedien ik niet.
Vraag de energiekant daarnaast op en laat de twee documenten niet op elkaar wachten. Twijfelt u welke stukken uw eigen dossier nodig heeft, vraag dan een [gratis prijsvoorstel](/quiz) aan.
Veelgestelde vragen
- Wanneer is een EPC attest verplicht?
- Het energieprestatiecertificaat valt onder de energieregelgeving van VEKA, en daar of op Vlaanderen.be vraagt u na welke handeling het certificaat vraagt en hoe lang het loopt. Dat staat los van het asbestattest. Een asbestattest is verplicht bij verkoop en schenking van een gebouw dat geheel of gedeeltelijk gebouwd is vóór 2001, en dat sinds 23 november 2022.
- Is een asbestattest verplicht bij verhuur?
- Vandaag niet. Een huurovereenkomst zet die plicht op dit moment niet in gang. Tegen 2032 moet wel elk gebouw van vóór 2001 een asbestattest hebben, ook zonder verkoop of schenking. Wat er voor het energieprestatiecertificaat bij verhuur geldt, vraagt u na bij VEKA, want dat certificaat volgt de energieregelgeving en een eigen tijdlijn.
- Is een asbestattest verplicht bij een schenking?
- Ja, onder dezelfde voorwaarde als bij een verkoop. Gaat het om een gebouw dat geheel of gedeeltelijk gebouwd is vóór 2001, dan hoort er een asbestattest bij de schenking. Dat de woning in de familie blijft, verandert daar niets aan. De notaris vraagt het document op bij de voorbereiding. Voor het energieprestatiecertificaat is VEKA de juiste bron.
- Wie maakt het EPC op en wie het asbestattest?
- Twee verschillende deskundigen met elk een eigen erkenning. Het energieprestatiecertificaat komt van een energiedeskundige onder de regels van VEKA. Het asbestattest komt van een door OVAM gecertificeerd asbestdeskundige inventarisatie en wordt geregistreerd in de OVAM-databank, waarna het zichtbaar is in de woningpas. Ik ben voor beide erkend, maar het blijven twee aparte dossiers en twee aparte bezoeken.

Geschreven door
Stef Peeters
Gecertificeerd asbestdeskundige, erkend door OVAM. Doet zelf de plaatsbezoeken in Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant.