Waarom halen mensen deze twee benamingen door elkaar?
Omdat ze allebei kloppen. Een asbestattest is in de kern ook een inventaris. Het brengt in kaart welke asbesthoudende materialen er in een gebouw zitten, waar ze zich bevinden en in welke staat ze verkeren. Wie het woord inventaris gebruikt voor een attest, zegt dus niets fout.
Het misverstand ontstaat in de andere richting. De bouwsector gebruikt inventaris al decennia voor een heel ander soort document, namelijk een overzicht dat opgemaakt wordt met het oog op werken aan een gebouw. Dat document bestond lang voor het attest er was. Zodra een notaris, een immokantoor en een aannemer over hetzelfde dossier praten, gebruiken drie mensen dus hetzelfde woord voor twee verschillende stukken.
In de praktijk merk ik dat vooral bij eigenaars die tegelijk verbouwen en verkopen. Zij krijgen van de aannemer te horen dat er een inventaris nodig is, gaan ervan uit dat daarmee de verkoop geregeld is en ontdekken bij het opmaken van het compromis dat de notaris iets anders bedoelt. Het loont dus om bij elke vraag naar een inventaris één ding terug te vragen: waarvoor dient het document.
Wat is het asbestattest en wie vraagt erom?
Het asbestattest is het stuk dat de notaris nodig heeft. Het is verplicht bij de verkoop en bij de schenking van woningen en gebouwen die geheel of gedeeltelijk gebouwd zijn vóór 2001. Die regel geldt in heel Vlaanderen sinds 23 november 2022. Het document moet beschikbaar zijn op het moment van het compromis en dus niet later in het dossier.
Het onderzoek gebeurt niet-destructief. Er wordt gekeken, gemeten en waar nodig een klein staal genomen, maar er gaat geen muur open en er wordt geen vloer uitgekapt. Enkel een door OVAM gecertificeerd asbestdeskundige inventarisatie mag het opmaken. Het resultaat komt in de OVAM-databank terecht en is daarna zichtbaar in de woningpas, zodat een koper kan nagaan dat het echt bestaat.
De geldigheidsduur bedraagt tien jaar, tenzij er asbest met een verhoogd risico wordt vastgesteld. Wat er precies bij een overdracht gevraagd wordt, staat op de pagina over het [asbestattest bij verkoop](/asbestattest-verkoop). De lezer van dit document is dus de eigenaar en de kandidaat-koper, niet de vakman die straks komt breken.
Waarvoor dient een inventaris die aan werken voorafgaat?
Die inventaris heeft een ander publiek. Ze wordt opgemaakt voor de mensen die het gebouw gaan bewerken: de aannemer, de sloopfirma en de partij die het afval verwerkt. Zij moeten voor de eerste hamerslag weten welke materialen bij de werken betrokken raken en hoe die veilig behandeld en afgevoerd worden.
Daardoor kijkt zo'n onderzoek dieper dan een onderzoek voor een overdracht. Waar er toch gebroken wordt, mag er ook opengelegd worden. Achter een wandbekleding, onder een vloerlaag of in een technische koker kan materiaal zitten dat bij een niet-destructief bezoek onzichtbaar blijft. Voor een werf is dat net de informatie die telt.
Welke regeling in uw geval van toepassing is, hangt af van de aard en de omvang van de werken. Dat is geen detail om achteraf uit te zoeken, want een werf die stilvalt kost meer dan het onderzoek zelf. Vraag het na bij uw aannemer voordat de planning vastligt. Wat er bij verbouwingen komt kijken, leest u in het artikel over het [asbestattest bij renovatie](/kennisbank/asbestattest-renovatie). Voor vakmensen staat de werkwijze op de pagina [voor aannemers](/voor-aannemers).
Welk document hebt u nodig in welke situatie?
Vier situaties komen het vaakst voor.
**U verkoopt of schenkt een gebouw van vóór 2001.** Dan hebt u een asbestattest nodig, klaar tegen het compromis. Een inventaris die met het oog op werken is opgemaakt, vult die plaats niet in.
**U bent eigenaar van een appartement.** Dan loopt er naast uw eigen deel ook een spoor voor de gemene delen, dat tegen 31 december 2026 in orde moet zijn en dus de facto vanaf 2027 speelt. Meer daarover staat op de pagina over de [gemene delen](/asbestattest-gemene-delen).
**U erft een woning en blijft ze aanhouden.** Dan hebt u op zich niets nodig. De verplichting komt pas in beeld zodra de erfgenamen verkopen of schenken.
**U verbouwt zonder te verkopen.** Dan is het attest niet het document dat de werf regelt. Het blijft wel nuttig, omdat u er tien jaar mee vooruit kunt en omdat tegen 2032 alle gebouwen van vóór 2001 eronder vallen, zoals beschreven in het artikel over de [verplichting tegen 2032](/kennisbank/asbestattest-verplicht-2032-elke-eigenaar).
Kan het ene document het andere vervangen?
Neen, en dat werkt in beide richtingen.
Een overzicht dat voor een werf is opgemaakt, kan de notaris niet gebruiken. Het volgt niet het inspectieprotocol dat OVAM oplegt en het staat niet als attest in de databank. Hoe grondig het ook is, voor een overdracht bestaat het niet. Dat geldt ook voor een lijst die een aannemer zelf opstelde of voor de mondelinge geruststelling van een vorige eigenaar.
Omgekeerd is een asbestattest geen volwaardige basis voor een sloop- of renovatiewerf. Het onderzoek is niet-destructief, dus ingesloten materiaal kan buiten beeld blijven. Komt er tijdens de werken toch iets tevoorschijn achter een wand, dan is dat geen fout in het attest, maar de grens van de gekozen methode.
Wat wel kan, is het werk op elkaar laten aansluiten. De deskundige die het attest opmaakte, heeft de woning al ruimte per ruimte gezien en weet waar de twijfelpunten zitten. Die kennis is een vertrekpunt voor wie daarna de werken voorbereidt, ook al blijven het twee aparte documenten.
Wat kost het u wanneer u het verkeerde laat opmaken?
Meestal tijd, soms geld, af en toe allebei. De vervelendste variant zie ik bij een verkoop die al in beweging is. De eigenaar heeft met het oog op een verbouwing iets laten opmaken, gaat ervan uit dat het dossier rond is en hoort veertien dagen voor de ondertekening dat het stuk voor de overdracht ontbreekt. Dan moet er alsnog een plaatsbezoek ingepland worden op een moment dat de agenda van iedereen al vastligt.
De omgekeerde vergissing kost minder aandacht, maar verrast op de werf. Een aannemer begint aan een vloer of een wandbekleding, botst op materiaal dat in het attest niet vermeld staat omdat het ingesloten zat, en legt het werk stil tot er duidelijkheid is.
Beide situaties zijn te vermijden met één vraag vooraf. Gaat het document naar de notaris of naar de werf. Wie dat op voorhand uitspreekt, betaalt geen twee keer voor twee halve oplossingen. Loopt er intussen al een ouder document, kijk dan ook na of het nog loopt via het artikel over de [geldigheid van het asbestattest](/kennisbank/asbestattest-geldigheid).
Hoe pakt u het aan als u verkoopt en verbouwt?
Begin bij het document met de vaste datum. Dat is het asbestattest, want de datum van het compromis ligt meestal eerder vast dan de start van de werken. Zodra dat stuk klaar is, hebt u een overzicht van de woning in haar huidige staat en kunt u de werken daarop enten.
De doorlooptijd is te overzien. Na een aanvraag volgt binnen één werkdag een prijsvoorstel per e-mail. Na het plaatsbezoek ontvangt u het document binnen twee tot vier werkdagen. Staat er al een datum vast en is de tijd krap, dan is een plaatsbezoek binnen 24 tot 48 uur mogelijk. Voor een appartement geldt een richtprijs vanaf € 425, voor een woning ligt de richtprijs tussen € 500 en € 650.
Ik doe de plaatsbezoeken zelf in Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant. Oost-Vlaanderen en West-Vlaanderen bedien ik niet. Hoe dat per gemeente verloopt, leest u bij [regio Antwerpen](/regio/antwerpen). Weet u niet zeker welk document in uw geval aan de orde is, begin dan bij de [woningcheck](/quiz).
Veelgestelde vragen
- Bedoelt de notaris een asbestattest of een asbestinventaris?
- In een verkoopdossier bedoelt de notaris altijd het asbestattest. Dat is de vorm die OVAM oplegt voor een overdracht, opgemaakt na een niet-destructief onderzoek door een gecertificeerd asbestdeskundige inventarisatie en geregistreerd in de OVAM-databank. Vraagt hij mondeling naar een inventaris, dan doelt hij op dat attest en niet op een overzicht dat voor een werf is gemaakt.
- Volstaat een inventaris van de aannemer bij een verkoop?
- Neen. Een overzicht dat met het oog op werken is opgemaakt, volgt een ander protocol en staat niet als attest in de databank van OVAM. Voor een overdracht telt het daarom niet mee, hoe gedetailleerd het ook is. U hebt in dat geval alsnog een asbestattest nodig van een gecertificeerd deskundige, klaar tegen het compromis.
- Hebt u bij een verbouwing zonder verkoop een asbestattest nodig?
- Voor de werken zelf is dat niet het document dat de zaak regelt. Welke regeling er geldt, hangt af van de aard en de omvang van de werken en vraagt u na bij uw aannemer. Een asbestattest blijft wel zinvol, omdat het tien jaar meegaat en omdat tegen 2032 alle gebouwen van vóór 2001 eronder vallen.
- Wat heeft een koper aan het asbestattest?
- Het toont welke asbesthoudende materialen in het gebouw zijn vastgesteld, waar ze zitten, in welke staat ze verkeren en welk advies eraan gekoppeld is. Zo weet een koper voor de ondertekening waar hij aan toe is en welke posten later aandacht vragen. Het document is achteraf ook terug te vinden in de woningpas van het gebouw.

Geschreven door
Stef Peeters
Gecertificeerd asbestdeskundige, erkend door OVAM. Doet zelf de plaatsbezoeken in Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant.
Wilt u weten welke documenten u nodig hebt?
Doe de gratis woningcheck, resultaat in 1 minuut.
Start de check↗