Waarom bestaat deze verplichting?
Asbest zit verwerkt in materiaal dat tot 2001 vrij verkrijgbaar was. Golfplaten boven een afdak, een oude roofinglaag, een vinyltegel in de wasplaats, een dichtingskoord rond de deur van een stookketel. Van buitenaf valt dat zelden op, en dikwijls kent ook de eigenaar die plekken niet, omdat het materiaal er al lag toen hij het pand kocht.
Daar komt de reden voor de regel uit. Bij elke overdracht ging die kennis vroeger verloren. De ene eigenaar wist nog welk plaatmateriaal onder de dakbedekking zat, de volgende begon van nul. Een asbestattest legt die vaststelling één keer schriftelijk vast en registreert ze in de OVAM-databank, waarna ze in de woningpas verschijnt. Zo blijft de informatie aan het gebouw hangen in plaats van aan een persoon.
Wat de regel niet doet, is werken opleggen. Het document beschrijft welk materiaal waar zit en in welke staat het is. Wat een eigenaar daarna beslist, is een aparte opdracht met een aparte firma en een eigen kostprijs. Wat er bij een overdracht verder bij komt kijken, leest u op de pagina over het [asbestattest bij verkoop](/asbestattest-verkoop).
Waarom moet het document er al zijn bij het compromis?
Omdat een koper zich op dat moment al vastlegt. Het compromis is de overeenkomst die beide partijen bindt, de akte bij de notaris is de uitvoering daarvan. Informatie die daarna pas boven water komt, weegt niet meer mee in de prijs of in de beslissing om te kopen.
Daarom moet het document beschikbaar zijn op het moment van het compromis en niet later in de procedure. In de praktijk vraagt het immokantoor of het notariskantoor het nog vroeger op, samen met het EPC en de keuring van de elektrische installatie, omdat de publicatie van het pand dan al volledig kan starten.
Verkopers die wachten tot er een kandidaat aan tafel zit, zetten zichzelf onder tijdsdruk. De dag dat twee partijen het eens zijn over een prijs, willen ze doorgaans binnen de week tekenen. Een onderzoek dat dan nog moet gebeuren, wordt het enige dat de agenda bepaalt. Dat is de reden waarom het aanvragen bij de beslissing om te verkopen hoort en niet bij het eerste bezoek van een geïnteresseerde.
Wanneer hebt u er een nodig en wanneer niet?
De verplichting hangt aan twee zaken samen: het bouwjaar en de aard van de overdracht.
Verkoopt of schenkt u een woning of een gebouw dat geheel of gedeeltelijk gebouwd is vóór 2001, dan hebt u het nodig. Dat woord gedeeltelijk weegt zwaar. Een nieuwbouw op een bewaarde kelder of met een oude achterbouw die is blijven staan, valt er wel onder. Het bouwjaar in de papieren en de echte opbouw van een pand lopen vaker uiteen dan eigenaars verwachten.
Een vrijstaande garage, een loods of een tuinberging van vóór 2001 die mee overgaat, is zelf een gebouw van vóór 2001 en volgt dezelfde regel. Meld zulke constructies dus mee bij de aanvraag.
Erft u een pand, dan is er op zich geen onderzoek nodig. Louter erven brengt geen attest mee. Pas wanneer de erfgenamen verkopen of schenken, komt het in beeld.
Verhuurt u, dan loopt het via een andere termijn: alle gebouwen van vóór 2001 moeten er tegen 2032 een hebben, ook bij verhuur. Dat staat beschreven in het artikel over het [asbestattest bij verhuur](/kennisbank/asbestattest-bij-verhuur-wat-verandert-er).
Hoe wordt een asbestattest gemaakt?
Door een asbestdeskundige inventarisatie met een certificaat van OVAM. Bij een overdracht is het onderzoek niet-destructief. Muren blijven dicht en vloeren blijven liggen, er wordt dus niets uitgebroken om te zien wat eronder ligt.
Het bezoek volgt de indeling van het pand, van boven naar beneden. Elke materiaalsoort die asbestvezels kan bevatten, krijgt een beschrijving, een foto en een inschatting van de toestand waarin ze zich bevindt. Wat volledig weggewerkt zit in een dichte constructie, komt niet aan bod. Dat is meteen de reden waarom voorbereiding helpt: een luik dat vastgeschilderd zit, een opslagplaats vol dozen of een bijgebouw dat op slot blijft, kan niemand nakijken.
Het resultaat is een document met vooraan een samenvatting en daarachter een fiche per vaststelling, telkens met een foto, de plaats in het pand en een advies over hoe met dat materiaal om te gaan. Eigenaars schrikken soms van het aantal fiches, terwijl de meeste gaan over materiaal dat gewoon mag blijven zitten.
Daarna volgt de registratie in de OVAM-databank. Die stap maakt er een officieel stuk van dat ook in de woningpas van het pand terechtkomt.
Waarom loont het om er vroeg aan te beginnen?
Omdat de doorlooptijd zich niet laat inhalen. Na een aanvraag ligt er binnen één werkdag een prijsvoorstel per e-mail. Na het bezoek ter plaatse duurt de uitwerking twee tot vier werkdagen. Ligt de datum van het compromis al vast, dan is een bezoek binnen 24 tot 48 uur mogelijk, maar dat is een noodoplossing en geen planning.
Er is nog een tweede reden. De standaardtermijn bedraagt tien jaar, bij materialen met een hoog risico vijf jaar, en onbeperkt wanneer er geen asbest gevonden werd, voor documenten die vanaf 8 april 2024 afgeleverd zijn. Die termijn loopt zolang de toestand van het gebouw niet wijzigt. Een onderzoek dat rustig gebeurt, dekt dus vaak meer dan één verkoop of overdracht.
Voor een woning geldt een richtprijs van € 500 tot € 650 en voor een appartement een richtprijs vanaf € 425. Waarvoor dat bedrag precies dient, staat in het artikel over de [kosten van een asbestattest](/kennisbank/asbestattest-kosten). Bij een appartementsgebouw komt het onderzoek van de gemene delen daar als afzonderlijke opdracht bovenop, uiterlijk af te leveren op 31 december 2026, zoals beschreven in het artikel over [wanneer dat verplicht wordt](/kennisbank/asbestattest-gemene-delen-wanneer-verplicht).
Ik doe de plaatsbezoeken zelf, in Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant. Oost-Vlaanderen en West-Vlaanderen bedien ik niet. Weet u nog niet welke stukken uw dossier precies vraagt, vraag dan een [gratis prijsvoorstel](/quiz) aan.
Veelgestelde vragen
- Waarom is een asbestattest verplicht bij een verkoop?
- Omdat een koper moet weten of er asbest in het gebouw zit voor hij zich bindt. De regel geldt sinds 23 november 2022 voor woningen en gebouwen die geheel of gedeeltelijk gebouwd zijn vóór 2001, bij verkoop en bij schenking. Het resultaat wordt geregistreerd in de OVAM-databank en verschijnt daarna in de woningpas van het pand.
- Wat gebeurt er met de vaststellingen in het document?
- Ze worden per toepassing beschreven: welk materiaal, waar het zit, in welke staat het is en of het bereikbaar is. Het gaat om een vaststelling en niet om een opdracht tot werken. Wat een eigenaar daarna met dat materiaal doet, is een vrije keuze en een afzonderlijke opdracht bij een gespecialiseerde firma.
- Hoe lang blijft een asbestattest geldig?
- De standaardtermijn bedraagt tien jaar. Bij materialen met een hoog risico is dat vijf jaar. Werd er geen asbest gevonden, dan geldt het onbeperkt, voor zover het afgeleverd is vanaf 8 april 2024. In alle gevallen loopt de termijn zolang de toestand van het gebouw niet wijzigt. Een grondige verbouwing maakt het beschreven beeld dus achterhaald.
- Hebt u een asbestattest nodig voor een garage?
- Gaat een vrijstaande garage van vóór 2001 mee over bij de verkoop of de schenking, dan is dat een gebouw van vóór 2001 en volgt het dezelfde regel. Meld die constructie daarom mee bij de aanvraag, net als een loods of een tuinberging. Zo blijft het bedrag uit het prijsvoorstel ook het bedrag op de factuur.

Geschreven door
Stef Peeters
Gecertificeerd asbestdeskundige, erkend door OVAM. Doet zelf de plaatsbezoeken in Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant.